Waarom één integrale objectenregistratie nog steeds urgent is en waarom dit eerder niet lukte 

Deze blog is geschreven door Marco Baars. Marco werkt als business developer bij Vicrea en is al jaren één van de specialisten op het gebied van geo-basisregistraties. Vanuit de dagelijkse praktijk ziet hij de belemmeringen en de kansen voor een integrale objectenregistratie.

Actuele uitdagingen en duurzame oplossingen

In het digitale tijdperk draait alles om data. Betrouwbare, actuele en goed gekoppelde informatie is de basis voor slim beleid en toekomstgerichte keuzes. Als informatiemanager bij een gemeente weet je hoe belangrijk het is om grip te hebben op gegevens over de fysieke leefomgeving. Bij Vicrea, specialist in geo-informatie en slimme software-oplossingen, zien we dat de urgentie voor integrale objectenregistratie juist nú sterk groeit. Toch is de realisatie van zo’n systeem tot nu toe steeds een uitdaging gebleken. Hoe kan dit?

Wat betekent integrale objectenregistratie voor gemeenten?

Eén integrale objectenregistratie is het samenbrengen van álle relevante data over fysieke objecten binnen jouw gemeente, zoals gebouwen, wegen, bruggen, groen en water in één samenhangend en toegankelijk systeem. Daarbij gaat het niet alleen om de locatie van een gegeven uit bijvoorbeeld basisregistraties, zoals de Basisregistratie Adressen en Gebouwen, maar ook om de gebruiksfunctie, de levenscyclus, de juridische status en andere kenmerken. Door deze informatie te koppelen met dynamische gegevens zoals onderhoudsregimes, waardeontwikkeling, de WOZ-registratie en inspectieresultaten ontstaat een compleet en actueel beeld van jouw leefomgeving, essentieel voor beleidskeuzes, beheer en dienstverlening.

Waarom nu bewegen richting Integrale Objectenregistratie?

Voor informatiemanagers bij gemeenten liggen de uitdagingen en kansen direct voor het grijpen. Opgaven als woningbouw, energietransitie, klimaatadaptatie en mobiliteit vragen om snelle, betrouwbare en complete informatie. Zonder integrale objectenregistratie blijft besluitvorming traag, is de kans op fouten groot en is er dubbel werk en inefficiëntie. Ook de toenemende eisen vanuit Europese regelgeving, zoals de INSPIRE-richtlijn, vragen om uniforme en toegankelijke geo-informatie en dus om een solide basisregistratie op gemeentelijk niveau. Vicrea’s oplossingen bieden gemeenten ondersteuning bij het integraal registreren, verbinden en ontsluiten van deze objectgegevens.

In het Rotterdamse programma Mercator is gewerkt aan de Integrale Bronregistratie voor objecten (IBRO). Dit initiatief laat zien dat het integraal registreren van objecten mogelijk is op gemeentelijk niveau. IBRO is zo ontworpen dat data vanuit IBRO kan worden afgeleid en kan worden geleverd aan INSPIRE. Kort gezegd is de basis om verder door te pakken dus gelegd.

Waarom lukte het eerder niet?

Eerdere pogingen om tot een integrale objectenregistratie te komen strandden veelal door het ontbreken van samenwerking tussen gemeente, leveranciers en ministerie. Gemeenten wachten op leveranciers voor een aanbod en op het ministerie voor funding. Tegelijkertijd wachten leveranciers op de vraag vanuit de markt. Zowel gemeenten als leveranciers wachten op standaarden en regelgeving. Maar ondertussen zijn er nog geen grote stappen gezet.

De drempel om data te delen is hoog, mede door zorgen over privacy, controleverlies en extra kosten. Een voorbeeld daarvan is het delen van data vanuit belastingsamenwerkingen. Diverse gemeenten willen WOZ-data gebruiken voor beleids- en controledoeleinden, maar beschikken niet of heel moeizaam over actuele gegevens die zijn opgesloten bij belastingsamenwerkingen. Gevolg is dat beleid onvoldoende met data onderbouwd kan worden.

Hiernaast zijn er ook technische uitdagingen. Kennis van de data, de onderliggende datastructuren en de beveiliging zijn vaak niet op orde. Vaak hangt het resultaat af van individuele specialisten binnen een gemeente. Bij Vicrea ervaren we dagelijks dat deze barrières te overwinnen zijn met een open, slimme en toekomstbestendige aanpak, waarbij informatiemanagers een sleutelrol spelen.

Tot slot is de bestuurlijke prioriteit niet altijd consistent en worden projecten soms halverwege stilgelegd of uitgesteld. Toch laten successen met de BAG registratie (Basisregistratie Adressen en Gebouwen) zien dat het met draagvlak en doorzettingsvermogen wél kan. Vicrea ondersteunt gemeenten bij het realiseren van ambities, door in kleine stappen te werken en te focussen op vertrouwen, regie en resultaat.

Geen landelijke wetgeving, gemeenten moeten het zelf doen

Een groot knelpunt bij de invoering van een integrale objectenregistratie is het ontbreken van landelijke wetgeving. Er zijn geen wettelijke verplichtingen of specifieke rijksmiddelen die gemeenten ondersteunen bij het opzetten van zo’n registratie. Dit betekent dat gemeenten zélf de businesscase moeten onderbouwen, waarbij de verwachte meerwaarde, zoals efficiëntie, betere dienstverlening en slimmere beleidsvorming centraal staat.

Investeren in een integrale objectenregistratie vereist dus visie en durf. Het is een keuze op basis van de overtuiging dat de structurele voordelen op termijn ruimschoots opwegen tegen de initiële inspanning, zonder dat het rijk daarin direct faciliteert.

Samen werken aan een integrale objectenregistratie

De urgentie om te investeren in een integrale objectenregistratie neemt toe. Data is de motor voor toekomstbestendig gemeentelijk beleid, duurzame oplossingen en efficiënte dienstverlening. Vicrea gelooft in de kracht van samenwerking, innovatie en schaalbare technologie om de uitdagingen van vandaag en morgen aan te pakken. Informatiemanagers vormen hierin de verbindende schakel en samen kunnen we sneller inspelen op maatschappelijke vraagstukken en bouwen aan een leefomgeving die klaar is voor de toekomst.

In de visie van Vicrea zou elke overheid moeten kunnen beschikken over de beste geografische data. Vicrea zet de stap naar een integrale objectenregistratie omdat dit bijdraagt aan de beste geografische data. Niet alleen de noodzaak voor de beste geografische data neemt toe. De uitgangspunten zoals deze voortvloeien uit INSPIRE en IBRO maken de ontwikkeling van een integrale bronregistratie nu ook mogelijk.

Bij Vicrea werken we hard aan het realiseren van integrale objectenregistratie voor gemeenten, overheden en andere organisaties die grip willen krijgen op hun objectinformatie. De komende tijd delen we meer inzichten over de ontwikkeling, de mogelijkheden en de meerwaarde van een samenhangende registratie van fysieke objecten. Houd Vicrea daarom in de gaten voor nieuwe updates, praktijkinzichten en vervolgstappen rond integrale objectenregistratie.